„U obaveštenju se navodi da lica koja profesionalno obavljaju poslove turističkog vodiča i predvode organizovane grupe u turističke svrhe moraju posedovati odgovarajuću licencu, dok organizovane grupe koje dolaze sa stranim turističkim vodičem bez kosovske licence moraju tokom boravka biti u pratnji lokalnog turističkog vodiča licenciranog na Kosovu i Metohiji, uz najavu novčanih kazni za nepoštovanje ovih pravila“, stoji u saopštenju.
„Istovremeno se u pojedinim medijima izražava zabrinutost da organizovane pokloničke grupe vernika Srpske Pravoslavne Crkve ubuduće neće moći da posećuju njene manastire bez ispunjavanja pomenutih uslova koji se odnose na turističke vodiče licencirane od strane kosovskih institucija“, navodi se u saopštenju.
„Imajući u vidu da su ovi navodi izazvali razumljivu zabrinutost među vernicima, neophodno je jasno razlikovati komercijalnu turističku delatnost od verskih pokloničkih putovanja kao jednog od ključnih vidova ostvarivanja slobode veroispovesti“, stoji u saopštenju.
U saopštenju se navodi da su „manastiri Srpske Pravoslavne Crkve na Kosovu i Metohiji pre svega su žive svetinje, mesta bogosluženja, molitve i monaškog života. Ogromna većina posetilaca ne dolazi u ove svetinje kao turisti, već kao poklonici koji žele da učestvuju u bogosluženjima, poklone se svetim moštima, zatraže duhovni savet i posete manastire u okviru svog verskog života“.
„Sloboda veroispovesti neposredno obuhvata i pravo vernika da slobodno dolaze u svoje svetinje, učestvuju u bogosluženjima i organizuju poklonička putovanja. Kosovski Ustav i Zakon o slobodi veroispovesti sadrže posebne garancije za verske zajednice, uključujući Srpsku Pravoslavnu Crkvu, štite njen položaj i izričito garantuju slobodan pristup poklonicima i drugim posetiocima verskih objekata“, navodi se u saopštenju Eparhije raško-prizrenske.
„Posebno ukazujemo da član 8.2 Zakona o slobodi veroispovesti izričito garantuje nesmetan pristup poklonicima, gostima i licima koja stalno ili privremeno borave u verskim ustanovama, uz obavezu da se ova garancija poštuje prilikom primene propisa o putovanju i boravku. Pored toga, član 7A istog zakona zabranjuje proizvoljno sprečavanje ulaska i boravka sveštenika, kandidata za sveštenstvo, monaha, monahinja i posetilaca Srpske Pravoslavne Crkve. Eparhija ne dovodi u pitanje pravo nadležnih institucija da, u okviru važećeg zakonodavstva, uređuju profesionalno obavljanje poslova turističkih vodiča i komercijalne turističke usluge. Međutim, regulisanje komercijalnih turističkih usluga ne može se tumačiti na način kojim bi se verska poklonička putovanja, pastirska pratnja vernika, učešće u bogosluženjima i uobičajeni verski život manastira izjednačavali sa profesionalnim pružanjem turističkih usluga“, stoji u saopštenju Eparhije raško-prizrenske.
Iz Eparhije raško-prizrenske poručuju da „nijedno tumačenje turističkih propisa ne može umanjiti pravo Srpske Pravoslavne Crkve da samostalno uređuje verski život u svojim manastirima, niti može zadirati u njenu nadležnost u pogledu bogosluženja, pastirske delatnosti, duhovne pouke i predstavljanja sopstvene duhovne, istorijske i kulturne baštine, u skladu sa Ustavom Kosova, Zakonom o slobodi veroispovesti i pravima koja Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi garantuje Aneks V Sveobuhvatnog predloga za rešenje statusa Kosova, odnosno Ahtisarijevog plana“.
Eparhija navodi da „na osnovu važećih zakonskih propisa koji su javno dostupni, Eparhiji nije poznata nijedna zakonska odredba koja bi ustanovljavala opšte pravilo po kome svaka organizovana poklonička grupa mora imati licenciranog turističkog vodiča samo da bi mogla da pristupi živom manastiru radi molitve ili učešća u bogosluženju. Navodi kojima se sugeriše postojanje takve obaveze stoga zahtevaju pažljivu pravnu proveru i ne bi ih trebalo prihvatati kao nespornu činjenicu“.
Kako bi se izbegli nesporazumi nakon početka primene novih pravila, Eparhija preporučuje da organizovane crkvene pokloničke grupe, kada god je to moguće, putuju u pratnji sveštenika, monaha ili monahinje, kao duhovnih rukovodilaca grupe, kao i da kod sebe imaju potvrdu parohije, manastira ili Eparhije o verskom karakteru putovanja.
„Njihova uloga treba da bude pastirska i bogoslužbena, a ne uloga profesionalnog turističkog vodiča. Poželjno je da grupe kod sebe imaju i odgovarajuću potvrdu parohije, manastira ili Eparhije o verskom karakteru putovanja i svojstvu lica koje grupu duhovno predvodi“, navodi se u saopštenju.
„Ova preporuka predstavlja privremenu praktičnu meru radi jasnog utvrđivanja verskog karaktera pokloničkog putovanja i ne sme se tumačiti kao priznavanje da je prisustvo sveštenog ili monaškog lica zakonski uslov za dolazak poklonika, niti kao prihvatanje da se verska poklonička putovanja mogu izjednačiti sa komercijalnim turističkim programima“, stoji u saopštenju.
„Eparhija ostaje posvećena konstruktivnom dijalogu sa nadležnim institucijama i očekuje da svaka primena propisa iz oblasti turizma bude sprovođena uz puno poštovanje Ustavom i zakonom garantovanih prava na slobodu veroispovesti, slobodu kretanja i slobodan pristup poklonika verskim objektima, kao i posebnog pravnog položaja i prava koja Srpska Pravoslavna Crkva ima na Kosovu i Metohiji i samostalnosti verskih zajednica. Samo takvim pristupom moguće je istovremeno obezbediti zakonito uređenje turističke delatnosti i nesmetano ostvarivanje osnovnih ljudskih prava i sloboda“, zaključuje se u saopštenju Eparhije raško-prizrenske.
