Samouprava opština na Kosovu: Šta je pokušano 2021/22, šta se pokušava sada i zašto je to važno za srpske opštine

Formalno, međutim, i dalje je na snazi Zakon Zakon br. 03/L-040 o lokalnoj samoupravi. Poslednji ozbiljan pokušaj njegove izmene pokrenula je Vlada Aljbina Kurtija, formirana u martu 2021. godine, ali Nacrt 08/L-104 nikada nije postao zakon. Za srpsku zajednicu posebno je važno da tadašnji predlog nije menjao odredbe o proširenim nadležnostima pojedinih opština sa srpskom većinom u zdravstvu, visokom obrazovanju i kulturi, niti posebno rešenje za lokalne policijske komandire.

Da li će tako i ostati?

Poslednji ozbiljan pokušaj izmene ovog zakona pokrenula je Vlada Aljbina Kurtija krajem 2021. godine kroz Nacrt 08/L-104, ali on nikada nije postao zakon. Za srpsku zajednicu značajno je da taj predlog nije menjao odredbe o proširenim nadležnostima pojedinih opština sa srpskom većinom u zdravstvu, visokom obrazovanju i kulturi, niti posebno rešenje za lokalne policijske komandire.

U međuvremenu su, međutim, drugim propisima uređivani pojedini segmenti odnosa centralnog i lokalnog nivoa. Među njima je i Zakon br. 08/L-284 o administrativnom razmatranju akata opština, objavljen u decembru 2024. godine, čiju ćemo ulogu u sistemu nadzora nad opštinama detaljnije razmotriti u nastavku. Uz ovaj zakon je u februaru 2026. doneta i Uredba o postupku administrativnog razmatranja akata opština.

Spor oko zapošljavanja opštinskih službenika

Jedan od aktuelnih sporova odnosi se na zapošljavanje lokalnih službenika.

Asocijacija kosovskih opština (AKK) u maju je najavila da će pred Ustavnim sudom osporiti Uredbu br. 07/2025 o postupku prijema u državnu službu, objavljenu u januaru 2026. Zahtev za ocenu ustavnosti potom je 28. maja podnet Ustavnom sudu, a u ime opština predao ga je predsednik opštine Orahovac Smajl Ljatifi.

AKK tvrdi da pojedine odredbe uredbe zadiru u ustavno garantovanu lokalnu samoupravu i vode centralizaciji zapošljavanja opštinskih službenika. Prema poslednjoj javno dostupnoj izjavi AKK koju smo pronašli, od 18. jula, odluka Ustavnog suda još se čekala.

„Smatramo da postoji povreda lokalne autonomije, na osnovu Ustava, Evropske povelje o lokalnoj samoupravi i važećeg zakonodavstva koje daje i garantuje autonomiju opštinama“, rekao je tada izvršni direktor AKK Sazan Ibrahimi.

Kancelarija premijera osporila je takvo tumačenje. Vlada je za Kohu tvrdila da su centralizovane procedure zapošljavanja samo u Kancelariji premijera, ministarstvima i izvršnim agencijama, dok opštine i dalje samostalno sprovode postupke zapošljavanja.

Reč je, dakle, o različitim tumačenjima granice između ovlašćenja centralnog nivoa i autonomije opština.

Spor i oko finansiranja

Sporovi sa centralnim nivoom odnose se i na finansiranje.

Ibrahimi je u julu ocenio da je 2026. „najteža finansijska godina“ za kosovske opštine i izneo procenu AKK da bi lokalne samouprave tokom godine mogle da pretrpe više od 150 miliona evra finansijskih posledica.

U tu računicu AKK je ubrajala sredstva povučena sa računa opština na osnovu sudskih i izvršnih odluka, troškove vezane za radni staž javnih službenika, smanjenje posebnog granta za obrazovanje i smanjenje granta za učinak opština.

Ibrahimi je upozorio da bi nastavak takvog trenda mogao da svede opštine na administrativne jedinice koje nemaju dovoljno sredstava za kapitalne investicije, subvencije, robu i usluge.

Nakon poplava i nevremena, AKK je tražila stvaranje posebnog fonda za vanredne situacije, uz obrazloženje da opštine nemaju finansijski kapacitet da same pokriju posledice prirodnih katastrofa.

Novi spor – ko će biti vlasnik opštinske imovine

Još jedno pitanje koje je upravo otvorilo spor između opština i centralnog nivoa odnosi se na vlasništvo nad javnom imovinom.

Radio Slobodna Evropa objavio je 17. avgusta da je imao uvid u početni nacrt izmena Zakona o javnoj imovini, prema kojem bi Kosovo postalo jedini nosilac prava svojine nad javnom imovinom.

Centralne institucije, opštine, glavni grad i javna preduzeća, prema toj verziji nacrta, više ne bi bili vlasnici takve imovine, već bi imali prava njenog korišćenja, upravljanja i administriranja.

To bi bila značajna promena u odnosu na važeći Zakon o javnoj imovini iz 2023. godine, koji predviđa da i centralne institucije i jedinice lokalne samouprave mogu biti nosioci prava svojine nad javnom imovinom.

Ukoliko bi takvo rešenje ostalo u konačnom predlogu i bilo usvojeno, promenio bi se vlasnički status imovine koja je sada u vlasništvu opština – od opštinskih zgrada, škola i zdravstvenih objekata do sportskih hala, zemljišta i druge javne imovine.

Ministarstvo pravde potvrdilo je za RSE da je formiralo radnu grupu za izradu nacrta izmena i dopuna Zakona o javnoj imovini, ali nije objasnilo razloge predložene promene niti je nacrt zvanično objavljen. Prema RSE, dokument je još u fazi izrade i očekuju ga međuinstitucionalne i javne konsultacije.

Asocijacija kosovskih opština ovu mogućnost vidi kao pokušaj centralizacije javne imovine.

Predsednik AKK Sazan Ibrahimi rekao je za ovaj medij da su se svi gradonačelnici jednoglasno usprotivili svakom pokušaju da opštine izgube vlasništvo nad svojom imovinom.

„Ovakav pristup narušava lokalnu autonomiju“, kazao je Ibrahimi, tvrdeći da bi predložene promene bile u suprotnosti i sa Zakonom o lokalnoj samoupravi i da bi mogle neposredno da utiču na lokalni ekonomski razvoj.

Predsednik Prizrena Šaćir Totaj upozorio je da bi opštine time imale manje prostora da samostalno odlučuju o izdavanju, razmeni ili korišćenju imovine za lokalne projekte.

„Ako nema imovine, zašto bi opština trebalo da postoji? Ne bi mogli da se stvaraju ni sopstveni prihodi“, kazao je Totaj.

Kao primer naveo je opštinsko zemljište namenjeno investicijama: ukoliko opština više ne bi bila njegov vlasnik, prema njegovom tumačenju predloženog rešenja, o njegovom izdavanju investitoru više ne bi mogla samostalno da odlučuje kao vlasnik.

Važno je, međutim, razlikovati ovaj proces od eventualnih izmena osnovnog Zakona o lokalnoj samoupravi. Reč je o nacrtu izmena Zakona o javnoj imovini, a ne o novom nacrtu Zakona 03/L-040.

Dva pitanja se ipak neposredno dodiruju: važeći Zakon o lokalnoj samoupravi među sopstvenim nadležnostima opština navodi i upravljanje opštinskom imovinom, dok opštinama priznaje pravo da poseduju i upravljaju pokretnom i nepokretnom imovinom.

Od sporova do protesta pred Vladom

Ovi zahtevi sada su objedinjeni i u najavu protesta.

Savet gradonačelnika Asocijacije kosovskih opština odlučio je juče – 18. avgusta da opštine 1. septembra u 11 časova organizuju protest ispred zgrade Vlade u Prištini.

Prema saopštenju AKK, gradonačelnici će tražiti „zaštitu opštinskih budžeta, imovine i nadležnosti, nadoknadu obaveza koje proizilaze iz kolektivnih ugovora, primenu stope za radno iskustvo od 0,5 odsto iz budžeta centralnog nivoa, nadoknadu štete od poplava, pravično finansiranje opština i zaustavljanje intervencija centralnog nivoa u lokalnu autonomiju“.

AKK najavljuje da će protest biti „miran, institucionalan i nestranački“ i da će biti održan u zaštitu interesa opština i građana.

Najava protesta tako povezuje više pitanja koja su prethodnih meseci pojedinačno otvarana u sporovima opština sa centralnim nivoom – finansiranje, imovinu i opštinske nadležnosti – sa zahtevom AKK za zaštitu lokalne autonomije.

Izuzeo se bliski Kurtijev saradnik

Najava, međutim, nema podršku svih gradonačelnika. Gradoačelnik Južne Mitrovice Faton Peci, kojeg je podržalo Samoopredeljenje uz njegov izvorni pokret „GUXO“, ogradio se od protesta i reagovao na izjavu predsednika Prištine Perparima Rame, koji je govorio o zajedničkom nastupu gradonačelnika.

„Ne u moje ime i u ime Mitrovice, Perparime“, poručio je Peci, navodeći da Rama ne može da govori u ime svih predsednika opština.

Peci je ocenio i da javnom interesu, građanima i međuinstitucionalnoj saradnji šteti, kako je kazao, „suluda tendencija da neke opštine glume opoziciju Vladi“. Peci je poručio i da neće učestvovati na protestu.

Politička kriza dodatno otvorila pitanje položaja opština

Tema o tome šta sadrži novi nacrt koji i dalje nije dostupan široj javnosti,  poslednjih dana dobila je i političku dimenziju zbog nekonstituisanja novog saziva Skupštine.

Poslanik AAK Burim Ramadani 17. avgusta optužio je centralnu vlast da „sakate opštine“, tvrdeći da su lokalne samouprave pod „pritiskom bez presedana“ i da se finansijska i institucionalna blokada prepliću.

„Nekonstituisanje Skupštine nova je blokada države od strane Samoopredeljenja. Danas bi trebalo da u Skupštini raspravljamo o ovoj blokadi opština. Ali blokada je sada postala višeslojna“, naveo je Ramadani.

On se pritom pozvao na Zakon o lokalnoj samoupravi, tvrdeći da izvršna vlast postupa suprotno njemu.

Istovremeno se priprema novi strateški okvir

Dok traju ovi sporovi, Ministarstvo administracije lokalne samouprave započelo je tokom 2026. izradu Strategije lokalne samouprave 2027–2031.

Ministarstvo je 26. maja saopštilo da je proces pokrenut trodnevnom radionicom na kojoj su razmatrani rezultati primene prethodne Strategije 2016–2026.

Među ciljevima nove strategije Ministarstvo navodi „kontinuirano unapređivanje pravnog okvira lokalne samouprave“, uz lokalni ekonomski razvoj, dobro upravljanje, lokalnu demokratiju, digitalizaciju i modernizaciju opštinske administracije.

To pokazuje da se razmatra dalji razvoj pravnog okvira lokalne samouprave, ali samo po sebi ne znači da je pokrenut postupak izmene Zakona 03/L-040.

Prema javno dostupnim zvaničnim izvorima koje smo proverili, novi formalni nacrt izmena tog zakona za sada nije objavljen.

Zakon iz 2008. i dalje u centru sistema lokalne samouprave

Važeći Zakon br. 03/L-040 o lokalnoj samoupravi usvojen je 2008. godine, a u Službenom glasniku objavljen 4. juna te godine. On i danas predstavlja osnovni pravni okvir za organizaciju i funkcionisanje opština.

Zakon uređuje pravni status opština, njihove nadležnosti, organizaciju i rad opštinskih organa, odnose sa centralnim nivoom, međuopštinsku saradnju i druga pitanja lokalne samouprave.

Za srpsku zajednicu ovaj zakon ima dodatni značaj jer sadrži proširene nadležnosti pojedinih opština sa srpskom većinom, uspostavljene u okviru decentralizacionog sistema iz 2008. godine.

Šta zakon garantuje opštinama sa srpskom većinom

Zakon razlikuje sopstvene, delegirane i proširene nadležnosti opština.

Sopstvene nadležnosti pripadaju svim opštinama i obuhvataju, između ostalog, lokalni ekonomski razvoj, urbano i ruralno planiranje, lokalne javne službe, osnovno i srednje obrazovanje i primarnu zdravstvenu zaštitu.

Delegirane nadležnosti centralne institucije poveravaju opštinama, dok zakon posebno uređuje proširene nadležnosti pojedinih opština.

Severna Mitrovica ima proširene nadležnosti u oblasti visokog obrazovanja, uključujući nadležnosti u vezi sa univerzitetom.

Severna Mitrovica, Gračanica i Štrpce imaju proširene nadležnosti u sekundarnoj zdravstvenoj zaštiti.

Opštine sa srpskom većinom imaju proširene nadležnosti u oblasti kulture, uključujući zaštitu i promociju srpskog verskog i kulturnog nasleđa na svojoj teritoriji.

Posebno je uređeno i pitanje lokalnih policijskih komandira. U opštinama u kojima Srbi čine većinu stanovništva zakon predviđa da komandir lokalne policijske stanice bude iz srpske zajednice. Opštinska skupština predlaže najmanje dva kandidata koji ispunjavaju profesionalne uslove, a Ministarstvo unutrašnjih poslova imenuje jednog od predloženih kandidata.

Zbog ovih odredbi eventualna izmena Zakona o lokalnoj samoupravi ne bi se odnosila samo na organizaciju i procedure rada opština. Od sadržaja konkretnih izmena zavisilo bi da li bi njima bile obuhvaćene i postojeće proširene nadležnosti i posebna rešenja za opštine sa srpskom većinom.

Za izmene ključnih odredbi nije dovoljna samo većina

Dodatnu zaštitu predstavlja način na koji se određeni zakoni iz oblasti lokalne samouprave donose i menjaju.

Ustav Kosova, u članu 81, među zakonodavstvo od vitalnog interesa ubraja zakone kojima se uređuju opštinske granice, uspostavljanje ili ukidanje opština, obim njihovih ovlašćenja i učešće u međuopštinskim i prekograničnim odnosima.

Za usvajanje, izmenu ili ukidanje takvih zakona potrebna je dvostruka većina: većina prisutnih poslanika koji glasaju i većina prisutnih poslanika koji drže mesta garantovana za zajednice koje nisu većinske.

To znači da promene koje potpadaju pod član 81 ne mogu biti usvojene samo glasovima parlamentarne većine.

Administrativni nadzor je u međuvremenu uređen posebnim zakonom

Dok osnovni Zakon o lokalnoj samoupravi nije zamenjen novim, jedan važan deo odnosa centralnog i lokalnog nivoa u međuvremenu je dodatno uređen posebnim propisom.

Zakon br. 08/L-284 o administrativnom razmatranju akata opština usvojen je 2024. godine i uređuje postupak u kojem se opštinski akti dostavljaju nadležnim centralnim organima na administrativno razmatranje.

Ovo je važno razdvojiti od samog pitanja opštinskih nadležnosti: zakon uređuje kontrolu opštinskih akata i postupak njihovog razmatranja, a ne ukida podelu na sopstvene, delegirane i proširene nadležnosti utvrđenu Zakonom 03/L-040.

Prema Zakonu 08/L-284, Ministarstvo administracije lokalne samouprave ima ulogu nadzornog organa, dok se, u zavisnosti od oblasti koju opštinski akt uređuje, u razmatranje uključuju i nadležna ministarstva ili druge centralne institucije.

Zakon predviđa redovno i obavezno razmatranje određenih opštinskih akata, uređuje rokove za njihovo dostavljanje i ocenu zakonitosti, kao i postupanje u slučaju kada nadzorni organ smatra da opštinski akt nije u skladu sa zakonom.

Ako nadležni organ utvrdi nezakonitost, od opštine se traži da akt preispita. Ukoliko opština ne postupi u skladu sa zahtevom, zakon predviđa mogućnost pokretanja postupka pred nadležnim sudom.

Zato ovaj zakon centralnim institucijama daje formalizovan mehanizam administrativnog razmatranja opštinskih akata, ali je za ocenu njegovog dometa potrebno razlikovati kontrolu zakonitosti od mogućnosti centralnog nivoa da odlučuje umesto opštine.

Uz njega je 2026. doneta i podzakonska regulativa kojom je postupak administrativnog razmatranja dodatno uređen.

Poslednji pokušaj promene osnovnog zakona – Kurtijeva vlada 2021/22.

Poslednji ozbiljan pokušaj izmene samog Zakona 03/L-040 pokrenula je Vlada Aljbina Kurtija, koja je mandat započela u martu 2021. godine.

Krajem te godine pripremljen je Nacrt zakona br. 08/L-104 o izmenama i dopunama Zakona o lokalnoj samoupravi.

U januaru 2022. nacrt je stigao pred skupštinsku Komisiju za javnu upravu, lokalnu samoupravu, medije i regionalni razvoj.

Tadašnji ministar administracije lokalne samouprave Eljbert Krasnići pred Komisijom je obrazložio da su izmene potrebne zbog tehničkih, ali i suštinskih pitanja koja su se pojavila tokom primene zakona.

Među pitanjima koja je naveo bili su terminologija, način izbora, mandati, vršenje dužnosti, zamena funkcionera i opštinski izborni kalendar.

Krasnići je pritom naglasio da je reč o zakonu od „vitalnog interesa“, što je značilo da za njegovo usvajanje nije bila dovoljna samo većina poslanika.

Nacrt nije menjao proširene nadležnosti srpskih opština

Poređenje Nacrta 08/L-104 sa važećim zakonom pokazuje da predložene izmene nisu obuhvatile članove kojima su uređene ključne proširene nadležnosti opština sa srpskom većinom.

Nacrt je predlagao izmenu člana 17, koji uređuje sopstvene nadležnosti opština, a zatim prelazio na član 24.

Članovi između njih – 18 do 23 – kojima važeći zakon uređuje delegirane i proširene nadležnosti, nisu bili predmet predloženih izmena.

To znači da Nacrt 08/L-104 nije predlagao izmene postojećih odredbi o proširenim nadležnostima Severne Mitrovice, Gračanice i Štrpca u sekundarnoj zdravstvenoj zaštiti, nadležnostima Severne Mitrovice u visokom obrazovanju, proširenim nadležnostima opština sa srpskom većinom u oblasti kulture, niti posebnog rešenja za izbor lokalnih policijskih komandira.

Predložene promene bile su prvenstveno usmerene na funkcionisanje opštinskih organa, procedure, pojedina pitanja opštinskih nadležnosti i odnos lokalnog i centralnog nivoa.

Šta je Nacrt 08/L-104 konkretno menjao?

Predložene izmene bile su znatno više usmerene na funkcionisanje opština, njihovu unutrašnju organizaciju i procedure nego na proširene nadležnosti pojedinih opština sa srpskom većinom.

Nacrt je, između ostalog, menjao ili precizirao odredbe koje se odnose na konstituisanje i funkcionisanje opštinskih skupština, vršenje pojedinih funkcija, mandate i zamene lokalnih funkcionera, kao i druga proceduralna pitanja.

Administrativni nadzor – danas postoji i poseban zakon

Jedna od oblasti obuhvaćenih Nacrtom 08/L-104 bila je administrativna kontrola opština.

Važeći Zakon 03/L-040 već pravi razliku između nadzora nad sopstvenim i proširenim nadležnostima, s jedne strane, i delegiranim nadležnostima, s druge. Kod sopstvenih i proširenih nadležnosti nadzor se odnosi na zakonitost aktivnosti opštine. Kod delegiranih nadležnosti centralni nivo ima širi prostor za nadzor, jer se kontroliše i da li se povereni poslovi izvršavaju u skladu sa pravilima, kriterijumima i standardima koje je odredila centralna vlast.

Od vremena kada je pripreman Nacrt 08/L-104, pravni okvir u ovoj oblasti je, međutim, promenjen.

Zakonom br. 08/L-284 o administrativnom razmatranju akata opština iz 2024. posebno je uređen postupak administrativnog razmatranja opštinskih akata.

Zato eventualni novi pokušaj izmene osnovnog Zakona o lokalnoj samoupravi više ne bi trebalo porediti samo sa neuspelim Nacrtom 08/L-104 iz 2021/22, već i sa pravnim okvirom koji je u međuvremenu uspostavljen za administrativno razmatranje opštinskih akata.

To je posebno relevantno u sadašnjoj raspravi o odnosu lokalnog i centralnog nivoa: samo postojanje administrativnog nadzora ne znači da centralna vlast preuzima nadležnosti opštine, pa je za svaku ocenu potrebno razlikovati kontrolu zakonitosti opštinskih akata od kontrole načina na koji opština izvršava sopstvene nadležnosti.

Lokalna javna preduzeća

Nacrt 08/L-104 predviđao je i mogućnost da opštine, u skladu sa važećim zakonodavstvom, osnivaju lokalna javna preduzeća.

Odredba se odnosila na mogućnost osnivanja takvih preduzeća, ali se nije posebno bavila statusom postojećih preduzeća na severu Kosova.

Sam Nacrt 08/L-104 nije sadržao rešenje kojim bi njihov status bio uređen.

Zamenik gradonačelnika za zajednice

Nacrt je detaljnije uređivao i izbor zamenika gradonačelnika za zajednice u opštinama u kojima najmanje deset odsto stanovništva pripada zajednicama koje nisu većinske u toj opštini.

Kandidata bi predlagao gradonačelnik, dok bi za njegov izbor bila potrebna dvostruka većina – većina prisutnih odbornika koji glasaju i većina prisutnih odbornika iz nevećinskih zajednica koji glasaju.

To, međutim, nije bio potpuno novi mehanizam. Važeći Zakon iz 2008. već sadrži funkciju zamenika gradonačelnika za zajednice i posebna pravila njegovog izbora.

Nacrt iz 2021/22. je, dakle, menjao odnosno precizirao postojeće uređenje ove funkcije, a nije prvi put uvodio funkciju zamenika gradonačelnika za zajednice.

Nacrt stigao do plenuma – ali glasanje nije završeno

Nacrt 08/L-104 stigao je do Skupštine, ali postupak nije uspešno okončan.

Glasanje u načelu bilo je predviđeno na sednici 22. februara 2022. godine, ali Skupština tog dana nije stigla do ove tačke. Sednica je nastavljena 23. februara, ali nacrt tada nije izglasan zbog nedostatka kvoruma.

Nacrt se potom mesecima pojavljivao među nezavršenim tačkama dnevnog reda.

Dokumentacija koju smo pregledali pokazuje da se glasanje u načelu o Nacrtu 08/L-104 vodilo kao nezavršena tačka sednica od 22, 23. i 24. februara, a KALLXO je u maju 2022. zabeležio da se ista tačka pojavljivala i na dnevnim redovima 16. marta i 14. aprila, bez završenog glasanja.

Nacrt se kao nezavršena tačka pojavljuje i u dokumentaciji iz septembra 2022, zajedno sa sednicama od 22, 23. i 24. februara, 16. marta, 14. aprila i 22. juna.

Na osnovu dokumentacije koju smo proverili zato se ne može tvrditi da je Nacrt 08/L-104 „oborila Srpska lista“, niti da je odbijen konkretnim glasanjem.

Ono što dokumenti potvrđuju jeste da je nacrt prošao nadležnu skupštinsku komisiju, stigao do plenuma i više puta vraćan na dnevni red za glasanje u načelu, ali glasanje nije uspešno završeno i Nacrt 08/L-104 nije postao zakon.

Zašto je dvostruka većina važna

To je posebno relevantno kod Zakona o lokalnoj samoupravi.

Član 81 Ustava propisuje posebnu proceduru za zakonodavstvo od vitalnog interesa. Među tim zakonima su i oni koji se odnose na opštinske granice, osnivanje ili ukidanje opština, obim opštinskih ovlašćenja i učešće opština u međuopštinskim i prekograničnim odnosima.

Za njih nije dovoljna samo većina prisutnih poslanika koji glasaju. Potrebna je i većina prisutnih poslanika koji drže mesta garantovana za zajednice koje nisu većinske.

To znači da određene promene pravnog okvira lokalne samouprave koje potpadaju pod član 81 ne mogu biti usvojene samo glasovima parlamentarne većine.

Šta je danas izvesno, a šta još nije

Osnovni Zakon 03/L-040 i dalje je na snazi, dok novi formalni nacrt njegovih izmena, prema javno dostupnim zvaničnim izvorima koje smo proverili, još nije objavljen.

U međuvremenu su pojedina pitanja odnosa centralnog i lokalnog nivoa uređivana drugim zakonima i podzakonskim aktima, uključujući administrativno razmatranje opštinskih akata, dok Ministarstvo administracije lokalne samouprave priprema Strategiju lokalne samouprave 2027–2031.

Zbog toga se iz aktuelnih sporova između AKK i centralnih institucija ne može zaključiti kakav bi bio sadržaj eventualnih budućih izmena Zakona 03/L-040.

Ako novi nacrt bude objavljen, njegovo poređenje sa važećim zakonom i Nacrtom 08/L-104 pokazaće da li se predlažu samo proceduralne promene ili i izmene u raspodeli nadležnosti između centralnog i lokalnog nivoa.

Za opštine sa srpskom većinom posebno će biti relevantno da li bi eventualnim izmenama bili obuhvaćeni članovi 19–23, u kojima se nalaze proširene nadležnosti od posebnog značaja za srpsku zajednicu: sekundarna zdravstvena zaštita u Severnoj Mitrovici, Gračanici i Štrpcu, visoko obrazovanje u Severnoj Mitrovici, proširene nadležnosti u oblasti kulture i posebno rešenje za izbor lokalnih policijskih komandira.

Nacrt 08/L-104 iz 2021/22. te odredbe nije menjao.